Skip to main content

Colostrum

HINOG na ratiles ang nakatampok sa katamtaman na laking milon. Ganoon ang humulagpos na dibdib nang matanggal ang kawit ng pantakip nito. Pero hindi sa kanyang sanggol ipasisimsim anumang nalalabi pang patak ng colostrum at kasunod na bukal ng gatas.

Wala sanang aantig na anuman kung tagakatas lang sa gatas-ina. Maaandap, mag-aatubili kung tagakasta ng ina.

Ngunit may kani-kaniyang matinding kailangan na dapat tugunan sa pagkakataong iyon, sa panakaw na pagtatagpong iyon.

“Tula! Kahit tahong na tula. Sabawan mo nang marami. Samahan mo ng maraming dahon ng malunggay. Para laging sanlitro ang reserbang laman nito,” anang lalaki sabay hagod sa kaliwang dibdib ng kausap. Masuyong paghagod para madama ang mainit na tibok ng kaba at kutob.

Pero matatag sa hawak ang nakaumbok na laman. May gatas at gatong na palaman. Masisindihan. Magliliyab.

Akmang lalapit ang ngusong may walis-tambok para itutok sa tuktok na tampok. Dahan-dahang napasunod-nguso sa suso; dahan-dahang padausdos na inilapat ng hubad na kausap ang kanyang likod sa higaan.

“Kailangan ko ng pambili ng gatas. Para sa anak ko,” bulong nito, nakapikit, iniiwas na maiharap ang mukha sa kausap. Ayaw pahalik marahil.

“Ano ba’ng laman ng suso mo? Hangin?”

“Konti lang kasi ang laman,” asiwang sagot.

“Malaman ‘tong mga suso mo, ‘day! Hindi ka lang kasi nagpapasuso. Mas tatambok ‘tong mga suso mo ‘pag regular kang magpapasuso. Saka hindi ka agad mabubuntis. Ayaw mo no’n?”

“Wala akong oras kasi,” salag nito.

“Ano’ng walang oras, meron ka namang suso?”

“Maaga ang pasok ko sa inuman mo, ‘no. Pa’no ko magpapasuso? Dadalhin ko’ng bata do’n?”

“Kaya sa ‘kin ka na lang magpapasuso?”

“Hindi. Gagatasan kita!”

“Ang angas mo, ‘day!” Pasubsob na sumibasib sa nakaumbok na tampok, na nanigas na sa nagsusumiksik na lamig ng inupahang silid. Tila sanggol na hayok, sumupsop na tila humihitit ng kamandag sa nag-uumpugang bundok.

Sumiyap siyang tila nawalay na inakay. Bahagyang dumaing, tila sanggol na mag-aapuhap sa dibdib ng ina ng banayad na lagablab at lagaslas ng katas.

Comments

Popular posts from this blog

Lagay ng panahon

PAGLALAKBAY ng kalakal at balana, pangisdaan at pagsasaka—sa mga marahas na pihit o mahinahong usad ng panahon nakasalalay ang mga ito.

Hindi mga larong pagsusunugan ng utak o taltalan sa Facebook ang may pinakamalaking bulto ng naghahalungkat sa Internet— lagay ng panahon ang talagang inaalam… ‘hirap kasi sumalunga sa buhos ng unos lalo’t sa bahaging bundok maglilipat-puno o pananim… ‘hirap magpalipad ng saranggola o kahit barko sa halihaw ng bagyo.

Hindi naman pala dapat umasa sa PAGASA—mas asenso pa nga ang “Eat Bulaga” na may domestic satellite para maikalat at ipaalam saanmang lupalop sa Pilipinas at kanugnog na mga bansa ang wasiwas-balakang at yugyog-niyog ng EB Babes… aba’y makikita halos araw-araw na binabayo yata ng bagyo ang mga naturang tagasayaw.

Kaya naman mas tinatangkilik, marubdob na sinusubaybayan ng mga miron saanmang kuyukot at kili-kili ng bansa ang naturang palatuntunan kaysa maayos na paglalakbay, pangisdaan at pagsasaka.

Kaya naman dumadagundong ang katkat ng alipu…

Every single cell of my body's happy

I got this one from Carmelite Sisters from whose school three of my kids were graduated from. They have this snatch of a song that packs a fusion metal and liebeslaud beat and whose lyrics go like this:

"Every single cell of my body is happy. Every single cell of my body is well. I thank you, Lord. I feel so good. Every single cell of my body is well."

Biology-sharp nerds would readily agree with me in this digression... Over their lifetimes, cells are assaulted by a host of biological insults and injuries. The cells go through such ordeals as infection, trauma, extremes of temperature, exposure to toxins in the environment, and damage from metabolic processes-- this last item is often self-inflicted and includes a merry motley medley of smoking a deck a day of Philip Morris menthols, drinking currant-flavored vodka or suds, overindulgence in red meat or the choicest fat-marbled cuts of poultry and such carcass.

When the damage gets to a certain point, cells self-destruct. T…

Ayungin-- comfort food

PAMBIHIRA na ngayon ang makasumpong ng ayungin o lukaok (Therapon plumbeus) sa palengke. Pambihira--kapag nakatagpo ng ayungin para na ring nakatagpo ng matino’t matuwid na tao na nakaluklok sa gobyerno.

Nagmula man sa tubig na tabang, tabsing, o alat, bihira nang makahagilap ng ayungin o silver perch. Palatandaan kasi ang malinamnam na isda na tahasang malinis, halos dalisay ang tubig na pinagmulan nito. Kakayanin ng dalag, tilapia, talandi, biya, gurami, bangus at hito na mabuhay sa maruming tubig—na dagliang lilipol sa kawawang ayungin. Saan bang lupalop ng bansa meron pang lubluban ng tubig na nakaligtas o nakaiwas sa polusyon at pagsalaula?

Pintor-manlililok na Manuel D. Baldemor ang nag-alok sa akin ng ayungin. Hindi talaga ayungin. Anyo na lang ng ayungin ang inialok. Sabi nga’y visual food for thought. Binitad o nakatuhog na tila mga talulot ng bulaklak sa tuhugang tilad na kawayan. Masining na nakabukadkad sa bilao, nakasalampak na anyo sa papel. Hindi na mapapatakam ni magl…