Skip to main content

Pakikipagkita sa mentista


Parva leves capiunt animas.
(Small things occupy small minds.)

Mens agitat molem.
(The mind moves the matter.)
Vergil

NAGKABUNGI ang talim ng sandata ni Musashi Miyamoto matapos makipagtuos sa isang bihasa sa lingkaw na may kadena o kusarigama… kahit nanaig pinagsabihan ng monghe… na lakas lang ng katawan ang pinaiiral niya sa labanan, hindi pa tiwasay tulad ng batis o salamin ang kanyang diwa… kinutya pa ng tagahasa ng patalim… kaluluwa’t diwa raw ng mananandata ang kanyang pinatatalas, hindi kahit ano lang na kagamitan ng sanggano.

Banas na nilisan ang tagahasa, pero nakapagmuni-muni habang naglalakad, bumalik… isinalong ang kanyang sandata, idinulog ang pakay… narito ang aking diwa, ipanumbalik muli ang kanyang talim.

Uh, iglap na igkas-bukas-tarak ng patalim—iaido ang tawag sa ganitong sining—ang nakapamihasaang gawi bawat araw… para hindi kalawangin ang kasanayan at kakayahan… para manatiling matalas ang diwa sa pagaspas na tila mariposa’t gapas na tila lingkaw sa samut-saring uhay at bungkos ng pagkaing butil.

No rust or dust settles on a blade constantly honed.

Such workaday tools, like our hands, are mere extensions of the mind… we sharpen them in a fashion and passion ceaseless, enduring and endearing… we sharpen our hands-on wont and ways of using them… by extension, the mind is given a keen cutting edge.

Linawin natin— dentists can fix dental problems… for mental problems, tiyak na mintis.

Pero kailangang kailangan sa panahong ito ng… mayroon na ba ngayong mentista?

Sa mga unang baytang ng mababang paaralan natutunan… Dr. Jose P. Rizal, Pride of the Walang Malay Race… henyo pala ang idinadambana ng mga bobotante, pwe-he-he-he!

Mangingimbulo, mananaghili—that’s two words for a deadly sin, envy—sa tulad nina Musashi na sinagisag at sinigasig ang iniingatang patalim upang maging katumbas ng diwa, anima sa Latin, na katumbas din ng ‘kaluluwa’. Maisasalong nga sa tagahasa para masinop ang talas…

Madami’t madumi na ang mga mapurol at pulpol ngayon.

Laging nasa bingit ng iyak ang bunsong apo, si Oyayi tuwing malalapit sa ‘kin, ah, I reminded him once by saying, mas mainam laging bukas ang diwa kaysa nakabukas ang bunganga… mas masayang nakaroskas ang dila kaysa nakaroskas ang diwa… uh, roscas is Spanish for ‘screw.’

Mga musmos na lang ang mapagsasabihan, sila na lang ang kapara ni Musashi… isasalong ang kanilang murang diwa upang maihasa ng mga gaya kong Diablolo na bihasa. And for Plato, the utmost political topic is the upbringing of children…

Basta kukuwentuhan ang mga apo ng mga nakakatakot… gaya ng isang sinulat ni H. P. Lovecraft, about two scientists who met up and had an earnest technology transfer with intelligent alien life forms… and with the burden of so much know-how attained, those guys simply transformed into gods who walked among horrified lesser mortals.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...
Post a Comment
Read more

Kuntaw

I T was more than an implement—tough as metal, soft as petal—wielded like lightning to repulse conquerors. Invading Mactan in 1521, Ferdinand Magellan and his men must have thought that their fabled Toledo steel swords would be more than a match more the island’s native defenders—they were dead wrong. The Spaniards never knew what hit them. In the 1900s, American occupation forces in Mindanao particularly in the Sulu islands found themselves under constant harassment from what they called “crazy hermits” or juramentados . The native fighters would fast for days, go through special religious rites, then go forth to storm American garrisons. Even as the .445 caliber pistol was plied out in 1911 to stop seemingly unstoppable fighters, the Americans still never knew what hit them. Looking back with pride at such points in history when their fighting mettle was unleashed in battle, Filipino Muslims, especially the Tausugs of Sulu will, with a little nudge and tug at their patriotic sentimen...
2 comments
Read more

LARAWANG KAPILAS-PUSO (Dulang Kyogen sa Pag-ibig at mga Musmos)

Mga Tauhan: Gombei, ang maghahabi Mariko, ang mananahi-mananandata, kabiyak ni Gombei Daimyo, ang panginoon ng kastilyo Mga Kanayon ni Gombei – pintor, panadero, magbubukid, tindera, atbp. Tatlong Paslit Tatlong Alalay ng Daimyo Dalawang Korombo bilang mga Diwata/Apsara sa Hangin Ilang Kataga sa Pagtatanghal at Tanghalan: Halaw sa isang kuwentong katutubo mula Japan ang akda. Isinalin sa anyong kyogen – dulang katatawanan, mula rin sa naturang bansa. Inangkin sa puso at binigyan ng mga sangkap na Pilipino. Karaniwang sangkap sa kyogen ang kunwa’y di-nakikitang korombo, nakasuot ng itim at madalas na tagapag-abot ng mga kagamitan sa mga tauhang nasa tanghalan. Sa dulang ito, sagisag sa ihip ng hangin at pihit ng kapalaran ang dalawang korombo. Liban sa istruktura na anyong balkonahe sa kanan ng tanghalan at mala-balangkas ng dampa sa kaliwang panig, sayad sa lupa at hitik sa posibilidad ang pagiging payak sa kabuuan ng tanghalan. Sa ganitong kapayakan nakaka...
3 comments
Read more