Skip to main content

Kamot eh


'Langya, hindi pala puwede ang subscript at superscript dito...

SARAP namnamin ng nilalaman ng kamote. Naglalagak ng mayuming tamis sa salabat, kahit sa pinakbet o anumang nilaga.

Mauungkat tuloy ang tamis mula lamang-ugat. Saan ba mauugat.

Sa pananaw kasi ng mga bihasa sa feng shui, sumasagisag ang kamote, gabi, lamang-ugat ng loto, labanos, liryo at mga katulad na pananim ang kakayahan na magtipon ng yaman at kasaganaan sa mismong lupang pinanindigan… paunti-unti man, tuloy-tuloy naman.

Aba, nagsasalitan ng anyo ang bagay at enerhiya, batay sa isinasaad ng E = mc2… o mahahango ang enerhiya mula timbang (mass) ng bagay, pinarami sa pinarami pang sariling taglay na bilis ng liwanag (c = 300,000 kilometro bawat segundo, c2 = 90 bilyong kilometro isang segundo).

Masusukat sa pag-ungkat, m = E/c2 o nahango ang katiting na timbang mula sala-salabat na sambulat ng lakas na ipamamahagi sa tala-talaksang haginit ng kidlat… isinakay daw ni Albert Einstein ang kanyang diwa sa kidlat upang maturol ang salitan ng anyo mula enerhiya, liwanag at timbang ng bagay.

Sa pagpapalit ng anyo, hahabi ng laman mula sa mga hibla ng humahaginit na liwanag, hahango ng laman mula sa lakas ng sambulat.

Kahit santipak na kamote, bumuo ng payak na anyo’t nagtipon ng kaunting bigat mula walang humpay na agos ng liwanag at mga sagitsit ng pagsambulat sa sanlibutan…

Nakakatuwa ang himala ng kamote—mula hangin hahango ng lason, CO2 at mula lupa hihitit ng katas, H2O… pagsasanibin ang dalawang sangkap sa lunti at liwanag… may nabuo nang arina at kaunting protina na isasalin upang maimbak, uumbok sa sisidlang ugat… alinsunod pa rin sa itinakdang batas, m = E/c2.

Aliwalas o kulimlim man ang kalangitan, walang tantan sa himala ang kamote… walang tigil sa gawaing pag-imbak ng pagkain… kaya siguro ang almusal na gasuntok na kamote’y sapat ang taglay na pantustos-lakas upang magliyab ang utak, humango ng liwanag hanggang sa tanghalian.

Kaya naman lubusang nasunod ang tagubilin ng naging guro noon… go home and plant camote!

Napakasimple ng himala ng kamote… sa munting puwang na sinadlakan…mag-ugat na sasaliksik sa dibdib ng lupa… sumunggab mula sa liwanag at iba pang sangkap ng pantustos sa paglago ng sarili… mag-imbak upang may makinabang.

Mahigit yata sa sangkilometro na putol-putol na baging ng kamote ang nabitbit noon ng mga lumalaking anak sa hinahawang kalawakan ng kugon sa isang bahagi ng Sierra Madre…

May kung ilang hanay ng kamote ang naitusok sa lupa sa simula ng tag-ulan. Umusbong naman. Hindi na nakapagbantang lalago, papalit sa hinawang lawak ng kugon.

Nagsoga ng ilang kambing ang isang tagaroon, tanod-lupa. Nilamon ang mga umuusbong na kamote— makakaya ba namin bumitbit ng mga lamang-ugat ng kamote mula Sierra Madre?

Nanumbalik ang latag ng kugon. Hindi na kami bumalik doon.

Comments

Anonymous said…
hehehe. galing-galing medyo nose bleed lang ako sa lalim ng mga tegelog!

mahusay!

Popular posts from this blog

Baka talisay ang kailangan kung mabilis nilalabasan

KAMBAL na hitang nakabukaka ang pahayag—an open statement na hindi pinid at wala nang pasubali o baka masususugan pa. (“Susog” ang salitang ugat na katakam-takam talagang bigkasin dahil kung nanamnamin at hihimas-himasin para bang susong busog ang ibig sabihin.) We’re trying to make sense of a claim we stumbled into about the fruits of an ornamental tree. To wit: “The kernel of Indian almond has shown aphrodisiac activity, it can probably be used in treatment of some forms of sexual inadequacies (premature ejaculation).” For goodness’ sakes, what are those other forms of sexual inadequacies, er, shortages? What’s Indian almond? Higit nating kilala ang Indian almond bilang talisay. Tinatawag ding tropical almond, Java almond, Singapore almond, Pacific almond . Kilala din sa pangalang umbrella tree, badamier, ketapang, huu kwang , at sa mga botanist na mahilig sa boteny tulad ni Ama, Terminalia catappa . Makatas ang hinog na lamukot ng bungang talisay—karaniwang dilaw o namumula ang ku...

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...

Kuntaw

I T was more than an implement—tough as metal, soft as petal—wielded like lightning to repulse conquerors. Invading Mactan in 1521, Ferdinand Magellan and his men must have thought that their fabled Toledo steel swords would be more than a match more the island’s native defenders—they were dead wrong. The Spaniards never knew what hit them. In the 1900s, American occupation forces in Mindanao particularly in the Sulu islands found themselves under constant harassment from what they called “crazy hermits” or juramentados . The native fighters would fast for days, go through special religious rites, then go forth to storm American garrisons. Even as the .445 caliber pistol was plied out in 1911 to stop seemingly unstoppable fighters, the Americans still never knew what hit them. Looking back with pride at such points in history when their fighting mettle was unleashed in battle, Filipino Muslims, especially the Tausugs of Sulu will, with a little nudge and tug at their patriotic sentimen...