Skip to main content

How kulam I!

NAGBALIK-LOOB na pero hindi nakalaboso ang mangkukulam na kinapanayam noon ni Ama.

Sinibasib daw niya kasi ang mga aklat ni Carlos Castañeda hinggil sa kakatwang pananaw ng mga mangkukulam sa daigdig—Weltanschauung yata ang tawag doon—at umiiral na katotohanan. Kamukat-mukat, kathang-isip lang pala ni Castañeda ang mga brujo na gumabay sa kanya.

May sanaysay din ang bayaning Dr. Jose P. Rizal hinggil sa kulam. Pero hapyaw lang. Hindi masinsinan ni masusi ang pagbungkal sa anumang diskarte ng pangungulam.

Baka naman kasi kulang sa ulam. Pinaikli. Naging kulam. Tiyak na santimbang tubig at isang P5 na pakete ng instant noodles ang tahasang paraan sa kulam, lalo na sa panahong ito.

The genuine item pero born-again Christian na ang ex-mangkukulam na naisalang ni Ama sa tactical interrogation.

Marami raw kasing itinumba. P5,000 lang bawat ulo. Ganoon lang kamura ang buhay ng papaslangin. Nakapundar nga ng bahay at lupa. Kumita talaga mula sa pagkalakal sa kakatwang kakayahan. Talagang nakarami. Umarangkada ang negosyo.

Paslang, pagpatay. Pagpasilang, pagpupugay sa buhay.

Ganda babae na tubong Cebu ang naturang tirador. Paktol daw ang tawag sa kanyang pamamaraan. Tila apoy na iipunin—mula sa Nihongo ang ippon, one kill point ang katumbas—sa diwa at dibdib ang sulak ng ngitngit. Saka saltik na paiigkasin patungkol sa ililigpit.

Ganoon kadali?

Ganoon kadali. Karaniwang sa hindi raw maipaliwanag na sakit natitigok ang biktima.

Nasa dakong kaliwa umano ng mangkukulam ang napariwarang anghel na naghahatid ng kalatas ng kamatayan sa bibiktimahin. Karaniwang humahaginit na special delivery na daig ang pinagsanib na Fedex at UPS—Fed up at sex. Para agad na tumalab ang death wish.

Kaya nga kinukutuban ako sa madalas awitin ni Ama na pampatulog noong ako’y sanggol pa lang. Enter Sandman. Metallica ang bumanat. May bahaging dasal na umaantig sa guardian angel. Pero may kambyo. Hush pretty baby don’t say a word. And never mind the noise you’ve heard. It’s just the beast under your bed, in your closet, in your head…

Kinulit daw nang kinulit ni Ama ang seksing Cebuana.

Hindi ibinigay. Pero bumigay.

For the sake of anthropological research kuno ang pakay. Hindi pa raw kasi dumarating ang mga Español sa ating lupalop, meron na raw tinatawag na mga babaylan at katalonan. Iginagalang, kinatatakutan sa kanilang kakaibang kapangyarihan. Iyon daw ang mga sinaunang mangkukulam.

Sayang daw kung tuluyang mawawaglit ang kanilang natatanging kaalaman. Pati ang kanilang mga pamamaraan.

Kailangan daw sinupin.

Subukan din paminsan-minsan. Sabi nga yata ni Francis Bacon, “knowledge is power.”

Comments

Popular posts from this blog

Baka talisay ang kailangan kung mabilis nilalabasan

KAMBAL na hitang nakabukaka ang pahayag—an open statement na hindi pinid at wala nang pasubali o baka masususugan pa. (“Susog” ang salitang ugat na katakam-takam talagang bigkasin dahil kung nanamnamin at hihimas-himasin para bang susong busog ang ibig sabihin.) We’re trying to make sense of a claim we stumbled into about the fruits of an ornamental tree. To wit: “The kernel of Indian almond has shown aphrodisiac activity, it can probably be used in treatment of some forms of sexual inadequacies (premature ejaculation).” For goodness’ sakes, what are those other forms of sexual inadequacies, er, shortages? What’s Indian almond? Higit nating kilala ang Indian almond bilang talisay. Tinatawag ding tropical almond, Java almond, Singapore almond, Pacific almond . Kilala din sa pangalang umbrella tree, badamier, ketapang, huu kwang , at sa mga botanist na mahilig sa boteny tulad ni Ama, Terminalia catappa . Makatas ang hinog na lamukot ng bungang talisay—karaniwang dilaw o namumula ang ku...

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...

Kuntaw

I T was more than an implement—tough as metal, soft as petal—wielded like lightning to repulse conquerors. Invading Mactan in 1521, Ferdinand Magellan and his men must have thought that their fabled Toledo steel swords would be more than a match more the island’s native defenders—they were dead wrong. The Spaniards never knew what hit them. In the 1900s, American occupation forces in Mindanao particularly in the Sulu islands found themselves under constant harassment from what they called “crazy hermits” or juramentados . The native fighters would fast for days, go through special religious rites, then go forth to storm American garrisons. Even as the .445 caliber pistol was plied out in 1911 to stop seemingly unstoppable fighters, the Americans still never knew what hit them. Looking back with pride at such points in history when their fighting mettle was unleashed in battle, Filipino Muslims, especially the Tausugs of Sulu will, with a little nudge and tug at their patriotic sentimen...