Friday, December 17, 2004

CPA-- camote pala ako

Naglalaro sa P10-12 sangkilo ang presyo ng kamote ngayon. Magaang na sa bulsa, mahilab pa sa sikmura. Masustansiya kasi.

Minsang tanim-kamote ang inasikaso natin. Nangamote sa kapirasong bahagi ng Kilometro 30 ng lansangang Cabrera, sa lunsod ng Antipolo.Sa ika-30 linya ang hangganan ng maisusulat sa legal size paper. Trenta rin ang pananda ng peryodista. Pangwakas sa niratsa o sinalsal na ulat.

Matindi ang kabuluhan ng kamote o Ipomoea batatas. Kaanak ito ng kangkong at aurora o morning glory. Pangunahing sangkap ito sa paglikha ng manika (poppet) sa pangkukulam. Mas masarap na pang-ulam - lalo na't may katambal na halobaybay, bagoong Balayan o Pangasinan, pinigaan ng dayap at siling labuyo.

Huwag nang pagtalunan: natukoy na ng mga food scientists na mas mayaman sa sustansiya ang talbos-kamote kaysa repolyo, broccoli't mga kamag-anak nilang gulay. Kaya nga nakagiliwan naming comfort food ang talbos-kamote-- 'yung bagong pitas sa sariling bakuran. Para may hibo ng tamis ang lasa,lalo na ngayong nagsimula na ang mga araw na buhos ang unos. May halina sa hapag-kainan ang nilagang talbos-kamote't nakagawiang sawsawan, saka umuusok na kanin (kahit IR-64 o dinorado, lalantakan).

Andap lantakan ang kamote dahil daw sa kakatwang bisa nito sa paglikha ng hangin-- na hindi kanais-nais kapag ibinuga. Matindi kasi ang kargadang carbon at nitrogen compounds ng kamote.

Ubrang subukan ang putaheng Camote Pudding ng mga ginang o dalaginding na mahilig dumiskarte sa kusina:

Painitin ang hurno (oven) sa 350 degrees.

Batihin hanggang tila cotton candy ang anyo ng 2 puti ng itlog. Itabi muna.

Paghaluin at batihin ang:
2 tasang niligis na nilagang kamote
1 tasang asukal
1/2 tasang tunaw na butter
6 na pula ng itlog, binati
1 1/2 kutsaritang ginadgad na balat ng dayap
1 tasang orange juice

Kapag lubusan nang magkahalo't batido na ang mga sangkap, unti-unting ilukob (fold in) sa binating puti ng 2 itlog; Isalin sa baking dish. Budburan ng 1/4 kutsaritang nutmeg o 2 kutsarang rum ang ibabaw. Isalang sa hurno ng may 1 oras o hanggang maluto.

Kung sadsad man ang pagtatangka sa kusina, mas mainam na sumadsad sa kamotehan. Kaysa pulutin sa kangkungan. Kasi, hindi nalalayo ang kamotehan sa sariling tahanan. Mahihiwatigan ito sa matagal nang payo sa nangangamoteng estudyante, "Go home and plant camote!"

Pinsang buo ng kamote ang namumulaklak na halamang baging, matingkad na rosas ang bulaklak, nakagapang sa mga baybay-dagat, ang Ipomoea pescaprae o beach morning glory. Kunat-katad 'to kaya walang sumusubok na lantakan. Ganito rin ang tibay at tatag ng kamote. Basta't naisuksok o kahit lumapat lang sa lupa: uugat, yayabong, bubulaklak kahit sa mabangis, pinakadahop na lupalop.

Mas masustansiya kaysa kanin ang lamang-ugat na kamote-- ang totoo'y mainam na pagkain ito ng body builders. Pampadagdag sa pauumbuking kalamnan. Katunayan: mas mahusay na pampataba ng baboy o manok ang kamote kaysa mais.

Ang totoo'y kamote ang punlang pananim sa kung ilang unmanned space flights na inilunsad ng US sa kalawakan. Tumubo pa rin. Pinagtibay ang isang kasabihang Latin. Per aspera ad astra. Kahit gapang, mararating ang mga bituin.

Naungkat ang bituin. Mababanggit na rin: itinitibok at naihahasik ng kamote ang kapangyarihan ng Mercury, Venus at Saturn, ayon sa "Doctrine of Signatures" ni folklorist-mathematician Teophrastus Paracelsus. Saklaw ng kamote ang pakikipagtalastasan, talino't talisik, pag-ibig, pagpapanumbalik sa katiwasayan. Saklaw pati malalim na pag-ugat ng kaalaman. Pati karma.

Pinagsabihan minsan ang naging katulong. Inaalis kasi ang mga dunggot sa talbos ng kamote na sahog sa sinigang na kandule. Nilinaw na todo-yaman sa phosphorous ang dulo ng talbos-kamote.

Isipin: Kapag umabot sa kritikal na antas ang konsumo ng phosphorous, maaasam na magliwanag ang neurons sa utak. Enlightenment! Lamang sa liwanag kaysa ihaw-init ng ulunan, mwa-ha-ha-haw!

Marami na ring tudling ng kamote ang nailatag natin sa bahaging iyon ng Kilometro 30. Nag-uusbungan na. Tiyak na may pupupol ng magiging talbos. Tiyak na may bubungkal sa ilalaman ng ugat. Tiyak na may ilang mapapangitlugan ang maliligaw na salagubang; magkakaulalo. May dagdag na salagubang para sa mga paslit. Tiyak na may makikinabang.

Sa huling tuusan o kahit final auditing, may lilitaw na CPA - camote pala ako.


No comments: