Skip to main content

TALUMPATI


BRINJAL patty, that’s what it is in English. In Ilocano, puki-puki—eggplants charcoal-broiled and skinned, the pulp mashed, then sautéed in olive oil with lots of minced garlic thrown in. Goes well with broiled fish and roast chicken, uh, eggplants have been found to pare down levels of low density lipoproteins—the “bad” cholesterol—in the bloodstream.

Solanum melongena-- that’s the Latin name-- has been found to be rich in flavonoids with antioxidant activities that combats signs of aging and protects the bone marrow… kaya madalas na pinapakain ng talong ang mga kaliyag at kaliyab.

Too, studies show eggplants “may be of benefit for patients suffering from raised intraocular pressure (glaucoma) and convergence insufficiency.” Kasabihan nga, kalabasa ang gulay na pampalinaw ng mata; talong naman ang pampatirik ng mata… probably if such a veggie, particularly the elongated variety is stuffed… in the proper orifice.

It’s the stuff of language when a babbler—most are in broadcast media and politics—thinks up a sentence in the native tongue, then spits it out in a word-for-word English translation… or the vice goes versa and spawns the hideous stock phrases “kung saan” and “sa pagitan.”

Salpukan sa pagitan ng mga sundalo at rebelde? Salpukan ng mga sundalo at rebelde.

At sinibasib ko ng dila ang dilag sa pagitan ng dalawang hita.

Pumasok sila sa motel kung saan sila nagsukatan ng lalim at haba… pwe!

Pumasok sila sa motel, nagsukatan ng lalim at haba.


Deft usage of a tongue can both titillate and titivate—and we haven’t covered the more interesting topics like giving head or lapping up labia. Meaning? No, moaning.

Uh, we’re not really stuck up on strictures of grammar… but there’s snap of wit and crack of whiplash wisdom in short sentences. Windbags gibber in long-winded blabber.

Matagal na po akong nagsusulat ng palitang-usapan sa 2-3 wika—and it takes an ear for dialogue to be fiercely good at that. Sabi nga, ex abundancia cordis, os loquitormula nilalaman ng puso nangungusap ang bibig. Lapat ang igkas ng mushin— “no-mind” or “instantaneous reflexive action” in martial arts parlance, and literally referring to a full measure (mu, about 666 square meters) of the heart (shin).

Matagal na rin po akong naging premyadong mandudula—at mandidila. Belat!

Nakaladkad nga ang talong sa usapan… kasi may talumpunay
, or wild dove brinjal. At mayroon ngang talumpati, which is an amalgam of Filipino and English for a flavorful Ilocano dish, puki-puki.

I hazard a guess. The Chinese version of this humble food fare is something called “double happiness.”

There’s also the possibility that if one talong can turn out as puki-puki, the French would call that ménage à trois.

Comments

Anonymous said…
whoa, very informative.

thanks sir!
hehe.

Popular posts from this blog

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...

Kuntaw

I T was more than an implement—tough as metal, soft as petal—wielded like lightning to repulse conquerors. Invading Mactan in 1521, Ferdinand Magellan and his men must have thought that their fabled Toledo steel swords would be more than a match more the island’s native defenders—they were dead wrong. The Spaniards never knew what hit them. In the 1900s, American occupation forces in Mindanao particularly in the Sulu islands found themselves under constant harassment from what they called “crazy hermits” or juramentados . The native fighters would fast for days, go through special religious rites, then go forth to storm American garrisons. Even as the .445 caliber pistol was plied out in 1911 to stop seemingly unstoppable fighters, the Americans still never knew what hit them. Looking back with pride at such points in history when their fighting mettle was unleashed in battle, Filipino Muslims, especially the Tausugs of Sulu will, with a little nudge and tug at their patriotic sentimen...

LARAWANG KAPILAS-PUSO (Dulang Kyogen sa Pag-ibig at mga Musmos)

Mga Tauhan: Gombei, ang maghahabi Mariko, ang mananahi-mananandata, kabiyak ni Gombei Daimyo, ang panginoon ng kastilyo Mga Kanayon ni Gombei – pintor, panadero, magbubukid, tindera, atbp. Tatlong Paslit Tatlong Alalay ng Daimyo Dalawang Korombo bilang mga Diwata/Apsara sa Hangin Ilang Kataga sa Pagtatanghal at Tanghalan: Halaw sa isang kuwentong katutubo mula Japan ang akda. Isinalin sa anyong kyogen – dulang katatawanan, mula rin sa naturang bansa. Inangkin sa puso at binigyan ng mga sangkap na Pilipino. Karaniwang sangkap sa kyogen ang kunwa’y di-nakikitang korombo, nakasuot ng itim at madalas na tagapag-abot ng mga kagamitan sa mga tauhang nasa tanghalan. Sa dulang ito, sagisag sa ihip ng hangin at pihit ng kapalaran ang dalawang korombo. Liban sa istruktura na anyong balkonahe sa kanan ng tanghalan at mala-balangkas ng dampa sa kaliwang panig, sayad sa lupa at hitik sa posibilidad ang pagiging payak sa kabuuan ng tanghalan. Sa ganitong kapayakan nakaka...