Wednesday, January 19, 2005

Payapang landas ng aikido

MADALING maging tao—kahit sa tabi-tabi ubrang makipagdaupang-ari, may mabubuong tao. Maraming nakakarami sa tabi-tabi, sulok-sulok, gilid-gilid—sa gitna yata pinakamasarap na nalalasap.

Mga anyong tao ang nabubuo. Pero hugis-tao pa lang. Hugis pa lang.

Mahirap kasi ang magpakatao. Linawin natin: ‘Yun lang talagang tao ang ubrang makipagkapwa-tao.

Kailangan munang maging tao para maunawaan ang kapwa tao.

Payak lang ang pamantayan ng pagiging tao— na nagpapakatao. Nalimutan lang marahil na ang ganoong pamantayan ay mula mismo sa Tao Te Ching. ‘Landas ng kapangyarihan’ o the way of power ang tahasang katuturan niyon, isang sinaunang aklat.

Kalipunan ang naturang aklat ng samut-saring panuntunan para makamit ang lubusang kapangyarihan at mainam na paraan ng pamumuhay.

Tao = landas. Masikip na landas na kapag tinahak, tiyak na magiging madulas—lalo na’t kumakatas. Nagiging madalas. Magiging gawi’t bahagi ng gawa. Yung mga tumatahak sa ganoong landas o Tao ang talagang tao.

Huwag nang ungkati ang taon nitong dekada 1980 nang maganap ito. Nagsimula ang gusot sa hilig sa lusot ng tsuper ng bus. Bawat masipat na puwang isasalpak ang minamaneho—walang pakialam kung malalagay sa panganib ang mga kasabay sa lansangan.

Bago makarating sa kanto ng abenidang Quezon at Araneta, humarang sa bus ang isang kotse—ni hindi nagtungayaw o nagsayang ng laway para pagsabihan ang bus driver. Nagsimula namang magpuputak na tila nangitlog na manok ang naharang na bus driver.

Nagbukas lang ng bintana ng humarang na kotse. Sinuklian ang buga ng putak sa bugso ng putok. Parang walang nangyari na tumalilis ang namaril. Yukayok sa manibela ang bus driver, sabog ang utak, natahimik sa pagputak… Parang kinatay na manok.

Pumihit tayo sa kasalukuyan. Sa sumasanaw na pinaghugasan ng bus nagsimula ang iringan ng pamilya ng bus driver at isang magsasaka. Nagiging pusaliang tapunan ng hugas-bus ang bakuran ng magsasaka.

Wala ring pakialam kung ang gawi ay nakakalikha na ng perhuwisyo at paninira sa kapwa. Nauwi sa malagim na pangyayari ang iringan. Sumiklab na balita.


Kailangan munang maging tao para maunawa ang ibang tao. Tao lang ang may sapat na unawa sa kapwa.

Ano ang palatandaan ng mga tunay na tao? Ano ang gawi’t gawa ng mga animal na ito?

“Nagsisimula ang landas ng kapayapaan (Aikido) sa sarili. Pandayin muna ang sarili—bawat isa ay may angking kaluluwa na masisinop, may puso’t isipan na mapapatalas sa kaalaman, may katawan na sisidlan ng kakayahan.

“Isinadlak ang bawat isa sa lupa para gampanan ang ganitong gawain—pagyamanin ang sariling kaluluwa, puspusin ng liwanag ang puso’t isipan.”

Batay sa Tao Te Ching ang ganoong hirit ni O-sensei Morihei Ueshiba, kinikilalang ‘Ama ng Aikido.”

Batay sa ganoong pamantayan, madaling masipat ang talagang may pagkatao’t nagpapakatao:

Mahirap magkalkal ng kaluluwa, pati paghahasa ng isipang labaha at pagsisinop ng kakayahan at kaalaman sa katawan.

Mahirap magpakatao.

Masarap lang talagang kumaplog, mwa-ha-ha-haw!

No comments: