Skip to main content

Katha wang

SA wikang Thai natalisod sa katagang “katha.” Katumbas pala ng mantra, oracion, dasal o panalangin na inuusal… may bisa pala para makamit ang anumang ninanais. May katha para matuhog ang dilag na nililiyag. May katha upang maging kaakit-akit sa paningin ng balana. Mayroon din para magkamal ng magandang kapalaran o maging magaang ang kabuhayan.

 Nasumpungan din ang “katha” mula wikang Sanskrit. “Kamatayan” naman ang kahulugan. Katunayan, ang “Kamatayan na Tagapagturo” ang tuwirang kahulugan ng banal na aklat ng Persia na “Katha Upanishad.”

“Hari” ang katumbas ng “wang” sa salitang Chino—naging “Juan” nga sa Nueva Ecija ang apelyido ng mas nakararaming bilang ng mga Chino, kaya hindi maipagkakaila ang malalim na agos ng kalinangan at gawing China sa naturang lalawigan…

Sa dalawang kataga na pinagsanib—katha wang, katawan—mauungkat ang tahasang pag-iral at paghahari ng mga panalangin sa kabuuan ng katawan… tiyak mauulinig ang alingawngaw ng Banal na Kasulatan, “at ang Kataga ay nagkatawang-lupa at tumahan sa atin.”

Kidlat na liliyab sa isip ang katotohanan—tala-talaksan o bunton-bunton ng kataga talaga ang tinataglay ng mga himaymay ng laman sa ating katawan! ‘Yan siguro ang dahilan kaya matindi ang bisa ng dalangin… pati na karaniwang pangungusap. Tumatalab sa laman. Tumatagos sa buto.

Paniniyak ni Lewis Carroll: “Gumagamit tayo ng mga salita katulad ng paggamit ng mga salita sa atin.” Sa madaling salita, bungkos lang tayo ng mga salita.


At inuungkat natin sa ating katawan kung anu-ano ang mga ibinuhos, isinalin na mga dalangin upang higit pang tumingkad ang mahika ng mga pagpintig, kislot at kilos ng… ah, katawan.

Inaantig, pinupukaw, inuuntag natin ang katawan ng iba sa pamamagitan ng mga salita na—oo nga—nagkiwal din, nakasalansan na tila mga gusali o mga istruktura sa kani-kanilang katawan.

‘Yun ang hinahanap ng inyong imbing lingkod sa samut-saring katawan na, sabi nga’y, kanyang nakadaupang-ari… mga kataga’t pangungusap na maglalahad ng kabuluhan at katuturan ng kanilang buhay.

Comments

Popular posts from this blog

Every single cell of my body's happy

I got this one from Carmelite Sisters from whose school three of my kids were graduated from. They have this snatch of a song that packs a fusion metal and liebeslaud beat and whose lyrics go like this:

"Every single cell of my body is happy. Every single cell of my body is well. I thank you, Lord. I feel so good. Every single cell of my body is well."

Biology-sharp nerds would readily agree with me in this digression... Over their lifetimes, cells are assaulted by a host of biological insults and injuries. The cells go through such ordeals as infection, trauma, extremes of temperature, exposure to toxins in the environment, and damage from metabolic processes-- this last item is often self-inflicted and includes a merry motley medley of smoking a deck a day of Philip Morris menthols, drinking currant-flavored vodka or suds, overindulgence in red meat or the choicest fat-marbled cuts of poultry and such carcass.

When the damage gets to a certain point, cells self-destruct. T…

Singkamas

MAYAMAN pala sa tinatawag na phytochemicals o sangkap na panlaban sa samut-saring sakit ang singkamas—na sa alias nito sa Latin ay talagang kahindik-hindik na ang dating, Pachyrhizus erosus. Tunog erotikong suso sa dulo.

Jicama ang pangalan nito sa pinagmulang lupalop. Mula pa Mexico, nakarating sa ating pampangin nitong kasagsagan ng kalakalang Manila-Acapulco. Jicama. Sumablay ang bigkas dahil kasintunog ng “higa kama.” Nabalbal. Naging singkamas sa ating wika.

Pampigil sa salakay ng kanser, pampababa ng antas ng masamang cholesterol sa dugo, likas din na antibiotic o pamuksa ng mikrobyo sa katawan. Pampalakas sa likas na panlaban ng katawan kontra sakit. Anti-oxidant o pampahupa sa pagiging amoy-lupa. Karaniwan ding gamit na sangkap sa siomai at lumpia.

Hubad na lumpia! Opo, hindi hubo’t hubad ang tawag sa naturang lutuin. Hubad lang. Masarap kung may kalahok pang budbod na mani.

Kaya nakagawian nang talupan ng mga hayok. Ilalantad ang kinis-labanos na laman na pinipithaya (kahu…

KASI NANLABAN