Skip to main content

Pulangga


MAGTALISUYONG sunbird at pulangga (yellow-vented bulbul) ang magkasunod na sumulpot sa dawag ng sipit-banagan sa aming halamanan… signos yata ng tila paurong na usad ng lagalag na Venus sa Scorpio simula Oktubre 8 hanggang Nobyembre 18… aba’y 40 araw na udyok para maglimi ukol sa mga kaliyag, kaliyab, kasuyo, kasabwat, katoto, at iba pang kaniig sa buhay.

Nanunudyo ang dalawang sunbird— mataginting na sweet, sweet, sweet ang kagyat na bati pagkadapo sa nakalaylay na bulaklak ng sipit-banagan… sisimsim sila ng nektar, saka aalis.

Pakitang-gilas lang ang magkabiyak na pulangga, wala silang malalantakan na anumang bungang-kahoy sa aming pananim… baka nga nagsaboy lang ng kamandag o mga punit na gunita— ilan bang inakay at inahing pulangga ang napilas ang katawan sa saltik ko noon?

Paslang na ang inakay na pulangga’t lugmok sa lupa, pero hindi tatantanan ng kasamang ina o ama, aali-aligid na humihikbi… kasama siya ng kanyang inakay na mamamatay.

‘Tindi ng nurturing instinct ng ina at amang pulangga… maglagay ng nakataling inakay sa bukas na hawla, sisiyap ang “ibon mang may layang lumipad, kulungin mo at pumipiglas…” tiyak na dadaluhan, papasukin ng kahit sinong mga magulang ang hawla… at kasamang mabibilanggo ng inakay. Ganoon ang pakana ng isang katiwala ng isa sa mga natutuluyan sa Tagaytay, nakadunghal sa lawa… hindi lang dosenang magtalisuyong pulangga ang mabibitag—ipagbibili ng P70 sampares.

Noon… malakas pa ang purchasing power ng salapi, nasa magkabilang mukha ng bagol ang tao at ibon… karaniwang bayani o taga-ugit ang isang mukha, mandaragit na agila ang kabila. Duling na ang nakasagisag sa singko ngayon—wala nang sigasig ng pag-ugit at sagisag ng pagdagit. Wala nang maliliming halimbawa ng ibon at tao.

Nang mabuntis at naiba ang hubog ng katawan ng pinagpapasasaan, tinuwaran na ng kupal na ‘yon ang kagampang ina… o pumiling pero tinuwaran na ang mga tungkulin bilang padre de pamilya… mag-isa ang ina na kailangang nagpapalaki’t nagtutustos sa bawat kailangan ng musmos… iba talaga ang gawi ng pulangga, hindi na kailangan pang ipagunita ang unang aralin sa larangan ng digmaan mula Bhagavad-Gita… “nakalaan ang isang lunan sa impiyerno sa mga lalaki na sumisira sa tungkuling pampamilya.”

Para makaiwas sa kahihiyan… o kakulangan ng pantustos… o kulang sa kahandaan sa pagiging magulang… o ihahalihaw na sampal sa simbahan ang pagsuway sa patakaran, iiwan sa paanan ng simboryo ang inilaglag na sanggol… iba talaga ang gawi ng pulangga.

Maiiwang nakasalagmak sa lupa ang inakay, ama’t ina… pare-parehong mamamatay na magkasama. That’s nature, so predictably set in wont and want… human nature is a lot difficult to figure out.

Baka may susulpot na makabagong Gregor Mendel, huhugot sa mga mainam na katangian ng pulangga sa pagpapamilya… isasalin sa tao…gene splicing doesn’t need sermons.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...
Post a Comment
Read more

Kuntaw

I T was more than an implement—tough as metal, soft as petal—wielded like lightning to repulse conquerors. Invading Mactan in 1521, Ferdinand Magellan and his men must have thought that their fabled Toledo steel swords would be more than a match more the island’s native defenders—they were dead wrong. The Spaniards never knew what hit them. In the 1900s, American occupation forces in Mindanao particularly in the Sulu islands found themselves under constant harassment from what they called “crazy hermits” or juramentados . The native fighters would fast for days, go through special religious rites, then go forth to storm American garrisons. Even as the .445 caliber pistol was plied out in 1911 to stop seemingly unstoppable fighters, the Americans still never knew what hit them. Looking back with pride at such points in history when their fighting mettle was unleashed in battle, Filipino Muslims, especially the Tausugs of Sulu will, with a little nudge and tug at their patriotic sentimen...
2 comments
Read more

LARAWANG KAPILAS-PUSO (Dulang Kyogen sa Pag-ibig at mga Musmos)

Mga Tauhan: Gombei, ang maghahabi Mariko, ang mananahi-mananandata, kabiyak ni Gombei Daimyo, ang panginoon ng kastilyo Mga Kanayon ni Gombei – pintor, panadero, magbubukid, tindera, atbp. Tatlong Paslit Tatlong Alalay ng Daimyo Dalawang Korombo bilang mga Diwata/Apsara sa Hangin Ilang Kataga sa Pagtatanghal at Tanghalan: Halaw sa isang kuwentong katutubo mula Japan ang akda. Isinalin sa anyong kyogen – dulang katatawanan, mula rin sa naturang bansa. Inangkin sa puso at binigyan ng mga sangkap na Pilipino. Karaniwang sangkap sa kyogen ang kunwa’y di-nakikitang korombo, nakasuot ng itim at madalas na tagapag-abot ng mga kagamitan sa mga tauhang nasa tanghalan. Sa dulang ito, sagisag sa ihip ng hangin at pihit ng kapalaran ang dalawang korombo. Liban sa istruktura na anyong balkonahe sa kanan ng tanghalan at mala-balangkas ng dampa sa kaliwang panig, sayad sa lupa at hitik sa posibilidad ang pagiging payak sa kabuuan ng tanghalan. Sa ganitong kapayakan nakaka...
3 comments
Read more