Skip to main content

Pulangga


MAGTALISUYONG sunbird at pulangga (yellow-vented bulbul) ang magkasunod na sumulpot sa dawag ng sipit-banagan sa aming halamanan… signos yata ng tila paurong na usad ng lagalag na Venus sa Scorpio simula Oktubre 8 hanggang Nobyembre 18… aba’y 40 araw na udyok para maglimi ukol sa mga kaliyag, kaliyab, kasuyo, kasabwat, katoto, at iba pang kaniig sa buhay.

Nanunudyo ang dalawang sunbird— mataginting na sweet, sweet, sweet ang kagyat na bati pagkadapo sa nakalaylay na bulaklak ng sipit-banagan… sisimsim sila ng nektar, saka aalis.

Pakitang-gilas lang ang magkabiyak na pulangga, wala silang malalantakan na anumang bungang-kahoy sa aming pananim… baka nga nagsaboy lang ng kamandag o mga punit na gunita— ilan bang inakay at inahing pulangga ang napilas ang katawan sa saltik ko noon?

Paslang na ang inakay na pulangga’t lugmok sa lupa, pero hindi tatantanan ng kasamang ina o ama, aali-aligid na humihikbi… kasama siya ng kanyang inakay na mamamatay.

‘Tindi ng nurturing instinct ng ina at amang pulangga… maglagay ng nakataling inakay sa bukas na hawla, sisiyap ang “ibon mang may layang lumipad, kulungin mo at pumipiglas…” tiyak na dadaluhan, papasukin ng kahit sinong mga magulang ang hawla… at kasamang mabibilanggo ng inakay. Ganoon ang pakana ng isang katiwala ng isa sa mga natutuluyan sa Tagaytay, nakadunghal sa lawa… hindi lang dosenang magtalisuyong pulangga ang mabibitag—ipagbibili ng P70 sampares.

Noon… malakas pa ang purchasing power ng salapi, nasa magkabilang mukha ng bagol ang tao at ibon… karaniwang bayani o taga-ugit ang isang mukha, mandaragit na agila ang kabila. Duling na ang nakasagisag sa singko ngayon—wala nang sigasig ng pag-ugit at sagisag ng pagdagit. Wala nang maliliming halimbawa ng ibon at tao.

Nang mabuntis at naiba ang hubog ng katawan ng pinagpapasasaan, tinuwaran na ng kupal na ‘yon ang kagampang ina… o pumiling pero tinuwaran na ang mga tungkulin bilang padre de pamilya… mag-isa ang ina na kailangang nagpapalaki’t nagtutustos sa bawat kailangan ng musmos… iba talaga ang gawi ng pulangga, hindi na kailangan pang ipagunita ang unang aralin sa larangan ng digmaan mula Bhagavad-Gita… “nakalaan ang isang lunan sa impiyerno sa mga lalaki na sumisira sa tungkuling pampamilya.”

Para makaiwas sa kahihiyan… o kakulangan ng pantustos… o kulang sa kahandaan sa pagiging magulang… o ihahalihaw na sampal sa simbahan ang pagsuway sa patakaran, iiwan sa paanan ng simboryo ang inilaglag na sanggol… iba talaga ang gawi ng pulangga.

Maiiwang nakasalagmak sa lupa ang inakay, ama’t ina… pare-parehong mamamatay na magkasama. That’s nature, so predictably set in wont and want… human nature is a lot difficult to figure out.

Baka may susulpot na makabagong Gregor Mendel, huhugot sa mga mainam na katangian ng pulangga sa pagpapamilya… isasalin sa tao…gene splicing doesn’t need sermons.

Comments

Popular posts from this blog

Baka talisay ang kailangan kung mabilis nilalabasan

KAMBAL na hitang nakabukaka ang pahayag—an open statement na hindi pinid at wala nang pasubali o baka masususugan pa. (“Susog” ang salitang ugat na katakam-takam talagang bigkasin dahil kung nanamnamin at hihimas-himasin para bang susong busog ang ibig sabihin.) We’re trying to make sense of a claim we stumbled into about the fruits of an ornamental tree. To wit: “The kernel of Indian almond has shown aphrodisiac activity, it can probably be used in treatment of some forms of sexual inadequacies (premature ejaculation).” For goodness’ sakes, what are those other forms of sexual inadequacies, er, shortages? What’s Indian almond? Higit nating kilala ang Indian almond bilang talisay. Tinatawag ding tropical almond, Java almond, Singapore almond, Pacific almond . Kilala din sa pangalang umbrella tree, badamier, ketapang, huu kwang , at sa mga botanist na mahilig sa boteny tulad ni Ama, Terminalia catappa . Makatas ang hinog na lamukot ng bungang talisay—karaniwang dilaw o namumula ang ku...

WHAT THE HECTARE!

In a passing conversation in Masbate, years back, I was told that a head of cattle-- fetched a live-weight price of P30,000 then-- is allocated a hectare of pasture to graze on as that area replenishes its growth of grass every 40 days or so. Minimum hectarage that Masbate cattle raisers have is 100 hectares for raising beef livestock.   The numbers had the weight of a rock conked on my head-- a hectare per cattle each worth P30K, chewing cud for 18 hours a day to gain semblance of weight. The pastures I've been taken to a hundred or so kilometers beyond Masbate city limits were a howling expanse of cogon. Cogon, whose blades are nearly entirely cellulose, or that which goes into cellophane wrappers for candies and cigarettes, or cellulose tape.   Cogon, infused in the proverbial "ningas-cogon" attitude of Filipinos for starting every endeavor like a house on fire, then, dying quickly into ashes.   So, I wondered aloud why it hasn't occurred to the provincial agricult...

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...