Skip to main content

Lagda ng salaula

NAGLISAW na lagda ng salaula: samut-saring kalat sa bawat sulok at panig ng Picnic Grove, Tagaytay City.

Ilang saglit ding nakapulong ang isa sa mga tauhan ng naturang looban (tahasang salin ng “grove”). Hindi pa rin siya napuknat sa pagwawalis ng mga ikinalat ng samut-saring salaula na dumalaw sa lugar.

Kailangan kasing palisin ang mga lantad na patalastas sa lupa. Plastik. Bote. Tuhugan ng barbecue. Basyong pakete ng sigarilyo’t sitserya. Upos. Pira-pirasong papel. Pagkaing panis.

Bawat isa’y nagsusumigaw sa latag ng lupain. Bawat piraso’y tatawag ng pansin. Magpapahayag: “Hoy, mga hindot! Pumasyal kami dito’t heto ang iniwan naming bakas. Masdan at sumuka kayo!”

Hindi pa man naiimis ang iniwang kalat ng mga nakaalis, dadagsa ang panibagong kawan ng mga namamasyal. Muli: mag-iiwan ng panibagong dungis at dusing sa mukha ng lupain.

Kaya hindi makaugaga sa walang latoy pero walang patid na daloy ng pagwawalis.

Sinabihan ko ang nagwawalis na kung panay ganoon ang takbo ng gawain niya, walang bagong kaalaman siyang matutuklasan. Ginawa lang siyang timawa. Aliping saguiguilid ng mga walang pakundangan sa pagkakalat.

Mas mainam ‘kakong magpataw ng multa sa nagkakalat. Ganoon ang ipinapatupad sa Singapore, sa Subic Freeport Zone, sa alinmang lunan na may malasakit sa masinop at malinis na paligid.

Ginawa na raw ang ganoong hakbang. Nagpataw ng P150 multa sa mga nagkakalat. Inulan sila ng reklamo. Nagsumbong hanggang sa pamahalaang lunsod ng Tagaytay. Nagpapogi naman ang mga kumag sa local government unit—dinikdik ang pamunuan at mga kawani ng Picnic Grove.

Katwiran ng mga nagkakalat: nagbayad sila ng P25 per head entrance fee, bakit pa magbabayad na naman para sa pagkakalat?

Inalis ang multa. Balik sa nakagawian—ituring muli ang Picnic Grove bilang Payatas dump site.

‘Kako’y mas mainam sigurong ipagtabuyan ang mga dumadayo sa Picnic Grove sa mismong Payatas na—kailangan lang na kutusan ang Department of Tourism para simulan ang development ng Payatas at iba pang open garbage landfill bilang domestic tourist sites. Para lang sa Pinoy—exclusive.

Mababanggit na sa alinmang looban sa mga nayon ng Cavite o Batangas, papayag marahil ang maygawa ng looban na multahan ng P25 ang bawat papasok sa kanyang looban. Entrance fee gives the outsider and the curious a look-see into the grove. The fee solely covers entrance, a cost of admission into the property. Kapag tumuntong sa looban, tiyak na may pinsala agad sa soil density ng lupain—iyon ang saklaw ng entrance fee.

Kapag nagkalat ng anumang basura sa looban, napinsala na ang kaayusan ng looban, napinsala pa rin ang maygawa ng kaayusang iyon. Kaya kailangang patawan ng dagdag na bayad ang salaulang samlang. Mura ang P150 littering fee. P500 ang multa sa pagkakalat sa Subic Freeport Zone no’ng panahon ni Dick Gordon.

Bukod kasi sa pagsisinop sa mga naiwang kalat, tiyak na kasunod sa ikinalat—wala mang intensiyon o wala mang utak o talagang nakagawian nang walang intensiyon ni utak (‘trabaho lang, walang personalan’) -- ang ecological imbalance.

Drawn to the stench of corruption, the scavenging vermin come in unseen hordes. Ipis, langaw, daga, at samut-saring peste.

Kaya ‘kako umiiral ang kabulukan sa bansa dahil sa nakagawiang pagkakalat—in every level and dimension of our lives, in every sphere of our incessant activities.

So we welcome corruption and the descending vermin that thrives in such corruption, spawned in effortless ease by the salaula mindset.





Comments

Popular posts from this blog

Baka talisay ang kailangan kung mabilis nilalabasan

KAMBAL na hitang nakabukaka ang pahayag—an open statement na hindi pinid at wala nang pasubali o baka masususugan pa. (“Susog” ang salitang ugat na katakam-takam talagang bigkasin dahil kung nanamnamin at hihimas-himasin para bang susong busog ang ibig sabihin.) We’re trying to make sense of a claim we stumbled into about the fruits of an ornamental tree. To wit: “The kernel of Indian almond has shown aphrodisiac activity, it can probably be used in treatment of some forms of sexual inadequacies (premature ejaculation).” For goodness’ sakes, what are those other forms of sexual inadequacies, er, shortages? What’s Indian almond? Higit nating kilala ang Indian almond bilang talisay. Tinatawag ding tropical almond, Java almond, Singapore almond, Pacific almond . Kilala din sa pangalang umbrella tree, badamier, ketapang, huu kwang , at sa mga botanist na mahilig sa boteny tulad ni Ama, Terminalia catappa . Makatas ang hinog na lamukot ng bungang talisay—karaniwang dilaw o namumula ang ku...

WHAT THE HECTARE!

In a passing conversation in Masbate, years back, I was told that a head of cattle-- fetched a live-weight price of P30,000 then-- is allocated a hectare of pasture to graze on as that area replenishes its growth of grass every 40 days or so. Minimum hectarage that Masbate cattle raisers have is 100 hectares for raising beef livestock.   The numbers had the weight of a rock conked on my head-- a hectare per cattle each worth P30K, chewing cud for 18 hours a day to gain semblance of weight. The pastures I've been taken to a hundred or so kilometers beyond Masbate city limits were a howling expanse of cogon. Cogon, whose blades are nearly entirely cellulose, or that which goes into cellophane wrappers for candies and cigarettes, or cellulose tape.   Cogon, infused in the proverbial "ningas-cogon" attitude of Filipinos for starting every endeavor like a house on fire, then, dying quickly into ashes.   So, I wondered aloud why it hasn't occurred to the provincial agricult...

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...