Skip to main content

Usapan, isipan

THE tussle of sorts with a tactical interrogator in the Nueva Vizcaya hinterlands is a fart, just passing gas compared to whirlwinds that a sad child summons in the briefest of chit-chats… matinding usapan kailangan ng mas matalim na isipan.

Kabilang ang paslit sa pulutong na iginalugad sa maliit na latag ng kabundukan upang tukuyin, kilalanin ang samut-saring damo’t halamang ligaw na may pakinabang.
Babes in the woods likely to get lost in such treacherous terrain… yet even harsh topography can be rendered familiar, less forbidding, and even friendly for the adventurous.

And before we broke camp, I reminded the kids they can invite me as their Facebook friend… so I can “Ignore” them, duh, I didn’t have the heart for ignorance.

Mabubungkal ng mga paslit ang kung anu-ano mang isinalpak sa sariling pahina… at may pumansin sa retratong kipkip ko na tila bungkos ng aklat ang panganay na apo habang naglalakad sa patuto ng gulayan sa La Trinidad, Benguet… isinaad na nasa bahaging likod ng larawan naming maglolo ang bahay ng isa niyang tiyahin, doon daw siya nanunuluyan… at aanyayahan daw niya akong magbakasyon sa kanila… balak akong ipakilala sa kung sinu-sino.

Tulad sa naging pangunguna sa mga hakbang tungo sa pagtuklas sa ipinatahak na landas, kailangan muling pangunahan ang paslit na katalastasan…
they’ll chance upon me online, kindle a conversation.

Naimungkahi sa isa-- wala raw siyang mapupuntahan sa bakasyon-- na tumulong sa mga gawaing pambahay… para makagiliwan siya ng nanay, tatay, kapatid.

Hiwalay daw silang magkapatid ng tirahan kaya hindi sila madalas nagkikita. Matagal na ring hiwalay ang kanyang ama’t ina…
so I was chatting up the collateral damage to a domestic parting of ways.

Daig ko pa ang dinagukan sa isinulat na tugon ng bata… may sundot ng tinik sa dibdib ‘yon. Makabugbog-damdamin… pero kailangang malusutan nang hindi na kakalkalin pa o huhugutin ang anumang nakatimo sa isipan ng kausap…

Isinulat kong kahit musmos ay may dapat gampanang gawain at tungkulin, parang laro lang din ang mga gawaing-bahay… nakakapagpasigla ng katawan, nakakapagpalinaw sa isipan. At kung wala mang nanay, tatay o kapatid na makakaalam sa kanyang ginawa, meron namang
Diablolo Dong na matutuwa sa kanyang pagtalima.

May kasamang
smiley icon ang “Thank you” ng ka-chat… big deal. Kasi nahuli ko yata ang loob.

Sa isa naman na hiwalay din ang mga magulang, nagpatianod na lang… isinaad na mas madaling maunawa dahil mas malinaw ‘kako ang nasa isip at dibdib ng paslit… idinagdag pa na habang tumatanda, parang nahahalukay na tubig sa sapa ang isip at dibdib— marami nang putik at dumi ang humahalo… kaya lumalabo, kaya mas mahirap na lagukin… mapait o mapakla na sa lasa.


And what do we do with roiled muddy waters? We can’t wash the filth out. We just wait for the dirt and murk to settle to the bottom… and that takes lots of time… some patience, too.

So reading, even such taut notes online that hold a future in ransom… that can likely make a full man, (Burp! I’m full but what were the lean pickings have I feasted on?) Ambush conference may ready a man for the unexpected… and just maybe, addressing tender minds would call for sloughing calluses to requite the softness seeking for elderly affection.

Gusto ko yatang maniwala kay Dr. Jose Rizal na kabataan ang pigsa… pag-asa siguro na lumalaki’t kailangang sinupin, tipunin at tagniin ang mga nangapilas na pangarap. Just like Noah building an ark and trotting in a pair of each creation before the torrents of reckoning pours down…

Dumarami yata ang bilang ng mga apo na kailangang subaybayan… bigyan ng patnubay kahit paminsan-minsan lang, o kapag hinihingi na ng pagkakataon.

And the child’s name is not tomorrow after we adults have sorted out, cleaned up the mess… the child’s name is Now.

So on any day past lunch when they should be nudged to take a nap, a child chances upon me online tending to my e-mails… and tap out a gentle firestorm of a chat… and I’d burn, be charred.

Comments

Popular posts from this blog

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...

Kuntaw

I T was more than an implement—tough as metal, soft as petal—wielded like lightning to repulse conquerors. Invading Mactan in 1521, Ferdinand Magellan and his men must have thought that their fabled Toledo steel swords would be more than a match more the island’s native defenders—they were dead wrong. The Spaniards never knew what hit them. In the 1900s, American occupation forces in Mindanao particularly in the Sulu islands found themselves under constant harassment from what they called “crazy hermits” or juramentados . The native fighters would fast for days, go through special religious rites, then go forth to storm American garrisons. Even as the .445 caliber pistol was plied out in 1911 to stop seemingly unstoppable fighters, the Americans still never knew what hit them. Looking back with pride at such points in history when their fighting mettle was unleashed in battle, Filipino Muslims, especially the Tausugs of Sulu will, with a little nudge and tug at their patriotic sentimen...

LARAWANG KAPILAS-PUSO (Dulang Kyogen sa Pag-ibig at mga Musmos)

Mga Tauhan: Gombei, ang maghahabi Mariko, ang mananahi-mananandata, kabiyak ni Gombei Daimyo, ang panginoon ng kastilyo Mga Kanayon ni Gombei – pintor, panadero, magbubukid, tindera, atbp. Tatlong Paslit Tatlong Alalay ng Daimyo Dalawang Korombo bilang mga Diwata/Apsara sa Hangin Ilang Kataga sa Pagtatanghal at Tanghalan: Halaw sa isang kuwentong katutubo mula Japan ang akda. Isinalin sa anyong kyogen – dulang katatawanan, mula rin sa naturang bansa. Inangkin sa puso at binigyan ng mga sangkap na Pilipino. Karaniwang sangkap sa kyogen ang kunwa’y di-nakikitang korombo, nakasuot ng itim at madalas na tagapag-abot ng mga kagamitan sa mga tauhang nasa tanghalan. Sa dulang ito, sagisag sa ihip ng hangin at pihit ng kapalaran ang dalawang korombo. Liban sa istruktura na anyong balkonahe sa kanan ng tanghalan at mala-balangkas ng dampa sa kaliwang panig, sayad sa lupa at hitik sa posibilidad ang pagiging payak sa kabuuan ng tanghalan. Sa ganitong kapayakan nakaka...