Skip to main content

Blast me sin for I have fathered

KABILANG po ang umaararo sa pitak na ito sa mga mahilig manghimas. Hindi manghimasok-- manghimas para mahimasmasan ang nilalapatan ng haplos.

Aaminin: I'm too tactile a person who derives a lot from touching, learns a lot more from outright grasping, embracing and reaching out. Yeah, a man's hugs ought to be more expansive and deeper than his grasp.

Kabilang sa mga naging biktima ng aking hilig sa piga-hipo ang lumisan nang si Maningning-- guro, makata, painter-calligrapher, at ulirang supling ng mga katotong Mario at Alma Miclat.

Nakagawian na kasi: hapyaw na halik-amoy sa pisngi't kasunod ang konting pulupot-lingkis sa baywang na masusundan ng sunud-sunod na masuyong haplos sa likod. Hindi kailanman narinig na dumighay si Maningning -- despite such coaxing moves that nudges a babe to burp.

Bahala nang bumasa ng malisya't laswa o anumang hibo ng libog sa ganoong pakikipagdaupan ng katawan ang may alam o wala sa wikatawan-- wika ng katawan o body English.

Blast me sin for I have fathered: apat ang naging anak ko. Bawat isa'y tila tumpok-arina na araw-araw minamasa ang buong katawan sa yugto ng kanilang kamusmusan.

Nalalamutak ang mga apo sa talampakan ng kanilang over 100 years old na Lola Berta Burgos Gomez (muntik nang pakyawin ang apelyido ng mga rebeldeng pari). Banayad na pinipiga ang katawan ng apo habang umuusal ng Iluko doggerel, "pokpokkel, pokpokkel, pokpokkel..."

Iba ang ibubusina kapag ako ang may hawak sa anak: "Piga, piga, piga/Para labas-labas/Maraming mantika/Piga, piga, piga."

Kung anu-anong tagni ng tula-tulaan ang mabibigkas habang humihimas sa musmos: "Pong, pong kasili./Nanganak sa haligi./Ano'ng anak? Babae./Ano'ng pangalan? Angeli!"

All that lavish, loving fondling and caressing is meant to bolster the growing child's self-esteem, ensure psychic bonding and pump up fit the immune system.

Para tipid-gastos sa konsulta sa pediatrician. Para lumaking malusog ang katawan, diwa, at isipan ng paslit.

Tiyak na nagagap ni Maningning ang katuturan ng nakagawian kong kakatwang yakap-lingkis-haplos sa kanya. Hindi siya kailanman tumutol sa ganoong gawi sa aking pagbati. Reflexive action ang ganoon -- gawi ng tatay na magpapadighay, maghehele sa sanggol na supling.

Ah, nakatalakayan ko noon si Maningning. Ukol sa katuturan ng h'su-- o ang katangiang buo na sa dulo ng pinsel ang ilalatag na imahen sa papel, kaya iglap na padadaluyin ang imahen sa paraang reflexive action. Ganoon ang katuturan niyon sa mga gumuguhit.

Angkop din ang h'su sa katangiang ganap na sa kamay kahit hindi pa inilalapat ang kahihinatnang pinsala't pagkasawi ng katunggali. Hindi mapipigil o masasalag iyon: pinag-isa kasi ang tinatawag na intent at fulfillment o consummation. Ang taguri sa ganoong paraan: dim mak o haplos pagpaslang.

Sa iilang tulad ni Maningning, inaarok muna ang kalakip na intent-fulfillment/consummation sa ikinikilos ng kapwa. It's an intense reading process to divine the intent/fulfillment of an action. There's a rough equivalent of such awareness in English: palpate. Malayong katumbas naman sa Pilipino: lalim-arok sa kalooban. Sapol ang paraan sa taguring Tsino: bah mak.

I miss that kid, Maningning Miclat.

Comments

Popular posts from this blog

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...

Kuntaw

I T was more than an implement—tough as metal, soft as petal—wielded like lightning to repulse conquerors. Invading Mactan in 1521, Ferdinand Magellan and his men must have thought that their fabled Toledo steel swords would be more than a match more the island’s native defenders—they were dead wrong. The Spaniards never knew what hit them. In the 1900s, American occupation forces in Mindanao particularly in the Sulu islands found themselves under constant harassment from what they called “crazy hermits” or juramentados . The native fighters would fast for days, go through special religious rites, then go forth to storm American garrisons. Even as the .445 caliber pistol was plied out in 1911 to stop seemingly unstoppable fighters, the Americans still never knew what hit them. Looking back with pride at such points in history when their fighting mettle was unleashed in battle, Filipino Muslims, especially the Tausugs of Sulu will, with a little nudge and tug at their patriotic sentimen...

LARAWANG KAPILAS-PUSO (Dulang Kyogen sa Pag-ibig at mga Musmos)

Mga Tauhan: Gombei, ang maghahabi Mariko, ang mananahi-mananandata, kabiyak ni Gombei Daimyo, ang panginoon ng kastilyo Mga Kanayon ni Gombei – pintor, panadero, magbubukid, tindera, atbp. Tatlong Paslit Tatlong Alalay ng Daimyo Dalawang Korombo bilang mga Diwata/Apsara sa Hangin Ilang Kataga sa Pagtatanghal at Tanghalan: Halaw sa isang kuwentong katutubo mula Japan ang akda. Isinalin sa anyong kyogen – dulang katatawanan, mula rin sa naturang bansa. Inangkin sa puso at binigyan ng mga sangkap na Pilipino. Karaniwang sangkap sa kyogen ang kunwa’y di-nakikitang korombo, nakasuot ng itim at madalas na tagapag-abot ng mga kagamitan sa mga tauhang nasa tanghalan. Sa dulang ito, sagisag sa ihip ng hangin at pihit ng kapalaran ang dalawang korombo. Liban sa istruktura na anyong balkonahe sa kanan ng tanghalan at mala-balangkas ng dampa sa kaliwang panig, sayad sa lupa at hitik sa posibilidad ang pagiging payak sa kabuuan ng tanghalan. Sa ganitong kapayakan nakaka...