Skip to main content

Agencia de empeños para las almas

IISA pa lang ang nagkamali pa – yata – na lumiham sa electronic mail address ng inyong kulamnista, ang hellspawnshop@hotmail.com.



Namamansing lang ng information/confirmation ang sumulat. Nagbaka-sakaling tanong. Kung may esoteric books daw ba akong natipon sa aking aklatan.



Ni hindi ko sinagot ang kumag. Interesado lang kasi. Saanman tuusin, laging daig ng isang may pananalig sa anumang larangan ng gawi’t gawa ang sanlaksa mang interesado lang. Iba ang may iwing pananalig – masigasig sa paghahasa ng kakayahan at kaalaman. Para tumalim. Lalong lumalim.



No rust or dust settles on the blade-mind constantly honed.



Saka ni hindi kinilabutan ang kumag— nangahas sumulat sa address na ang inilalantad na kahulugan, “sanglaan ng impiyerno.” Ang maisasangla? Kaluluwa. Mwa-ha-ha-haw!



Teka. Labis kong ikinatuwa na makatabi sa isang internet café sa Citimall (halos katapat ng Philcoa sa Quezon City) ang isang talubata na dumadagli ng dula-dulaan sa wikang Italyano. Malibog na wika iyon. Humihimas sa suso’t puson. Isinalang ng naturang talubata sa usapan ng mafiosi at kanyang mga kampon.



Sa paggagap sa isang wika, kasabay na matutuklas – at tuluyang maaangkin – ang kaluluwa ng lupain at mga taong gumagamit ng wikang iyon. Unti-unti ring ibubunyag/ibubukaka ng wika ang dagdag na tanaw/tuklas sa daigdig.



Ibinahagi ng España ang saltik ng kanilang dila; sinupsop natin ang pintig ng ragasang cadenza ng corrida de toro at indayog ng belcanto.


Sumalin sa atin ang American English; binarurot natin pati tumbong ng Californication; kumaldag ng one-syllable punch words; umindak sa rock and roll.


Nakasagap tayo ng Mandarin; nasalinan tayo ng kuryente ng chi at jing; sumulong tayo sa pitlag ng wushu’t wuxia.


Nawili tayo ng kabalbalan ng txt – nalintekan na, lalo pa tayong nagkahindut-hindot, pwe-he-he-he!



Kung hindi man lubusang maangkin ang kaluluwa ng ginagagap na wika, pansamantalang masasangla. Teka, isa nga pala sa mga lihim na katuturan ng katagang wika – pagbabalik-tahanan ng kaluluwa.



Pansinin ang halimbawang Biblikal at Dr. Jose P. Rizal: palatandaan ng kapuspusan sa Sagrado Espirito ang pangungusap sa iba’t ibang wika.


Isa sa mga nakawilihang wika ang Sanskrit – pinulidong wika ang tahasang kahulugan nito. Nagtataglay ito ng 50 titik, bawat isa’y sinapupunang bungo. Maaaninag sa ganito ang archetypal image ni Zeus. Ipinagbuntis at iniluwal mula sa kanyang bungo ang kabiyak niyang si Pallas Athene, diyosa ng karunungan at pandirigma. Iyon ang nakatagong anino sa katagang “brainchild” – sariling supling at talisuyo.



Bawat isa sa 50 titik ng Sanskrit, binhi ng katangian ng Bathala. May kapangyarihan na maipupunla sa iba’t ibang pitak ng kaluluwa. Malilinang, mapapayabong. Mapapabulaklak. Mapagbubunga.


Kaakibat ng nilikhang wika – ang Sanskrit – ang tuwirang pagsamba’t panawagan sa Maykapal. Maliliwanagan dito ang elemental na pakay ng wika – sangkap itong nakalaan sa pananalig, sa pagpapanumbalik sa tahanan ng kaluluwa. Maidadagdag natin: talagang maraming kataga sa Tagalog ang halaw o hiram mula Sanskrit.



Sa ungkat ng kumag na nangahas maglagak ng kanyang katiting na interes sa hellspawnshop@hotmail.com, kapirangot na kulangot ang maisasagot. Sige na nga, meron nga akong iniingatang mga aklat – na hindi madaling mabubuklat. Tulad ng nakatikom na bulaklak sa pagitan ng pigi nina Joyce Jimenez at Maricar de Mesa: ibubuka mang pahinang malaman, humihiling ng masuyong pag-alam.



May marikit na utog sa tagubilin ng alinmang wika – gamitin muna ang sariling dila!



Saka tatambad ang papasuking luwalhati kapag naibukaka, mwa-ha-ha-haw!

Comments

Popular posts from this blog

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...

Kuntaw

I T was more than an implement—tough as metal, soft as petal—wielded like lightning to repulse conquerors. Invading Mactan in 1521, Ferdinand Magellan and his men must have thought that their fabled Toledo steel swords would be more than a match more the island’s native defenders—they were dead wrong. The Spaniards never knew what hit them. In the 1900s, American occupation forces in Mindanao particularly in the Sulu islands found themselves under constant harassment from what they called “crazy hermits” or juramentados . The native fighters would fast for days, go through special religious rites, then go forth to storm American garrisons. Even as the .445 caliber pistol was plied out in 1911 to stop seemingly unstoppable fighters, the Americans still never knew what hit them. Looking back with pride at such points in history when their fighting mettle was unleashed in battle, Filipino Muslims, especially the Tausugs of Sulu will, with a little nudge and tug at their patriotic sentimen...

LARAWANG KAPILAS-PUSO (Dulang Kyogen sa Pag-ibig at mga Musmos)

Mga Tauhan: Gombei, ang maghahabi Mariko, ang mananahi-mananandata, kabiyak ni Gombei Daimyo, ang panginoon ng kastilyo Mga Kanayon ni Gombei – pintor, panadero, magbubukid, tindera, atbp. Tatlong Paslit Tatlong Alalay ng Daimyo Dalawang Korombo bilang mga Diwata/Apsara sa Hangin Ilang Kataga sa Pagtatanghal at Tanghalan: Halaw sa isang kuwentong katutubo mula Japan ang akda. Isinalin sa anyong kyogen – dulang katatawanan, mula rin sa naturang bansa. Inangkin sa puso at binigyan ng mga sangkap na Pilipino. Karaniwang sangkap sa kyogen ang kunwa’y di-nakikitang korombo, nakasuot ng itim at madalas na tagapag-abot ng mga kagamitan sa mga tauhang nasa tanghalan. Sa dulang ito, sagisag sa ihip ng hangin at pihit ng kapalaran ang dalawang korombo. Liban sa istruktura na anyong balkonahe sa kanan ng tanghalan at mala-balangkas ng dampa sa kaliwang panig, sayad sa lupa at hitik sa posibilidad ang pagiging payak sa kabuuan ng tanghalan. Sa ganitong kapayakan nakaka...