Skip to main content

Kabaklaan

MAKAPITIK-BAYAG ang ulat na nangunguna ang Pilipinas sa kabaklaan sa buong Asia. Baka maiugnay ang pangunguna ng bansa sa buong rehiyon pati sa kabulukan sa gobyerno.

May matinong halimbawa sa kalikasan. Walang alanganin ang kasarian sa lipi ng tilapia (Tilapia nilotica, T. brassica). Nagiging lalaki ang babaeng tilapia kapag kulang ang bilang ng kalalakihan sa pulutong. Nagiging babae ang lalaking tilapia kung kulang ang kababaihan. Karaniwang isang lalaki bawat limang babae ang kailangan sa pulutong para sa mainam na paglago nito.

Oops: Kabilang ang tilapia sa mga hayup na may gulugod. Vertebrate. Mas marami raw aligi ang alimango, talangka o alimasag na bakla. Teka, kabilang ang mga ito sa mga animal na walang gulugod- invertebrate.

Nabanggit ng balikbayang pinsan Sonny Ampil na may mga lokal na bakla na dumadayo sa Gitnang Silangan. Nagpapabarukbok sa kapwa bakla para sa dagdag na kita. Doon kasi, mabigat na parusa sa bulsa ng lalaki ang mag-asawa. Matindi ang presyo ng dote sa kasal. Kasunduang kalakalan ang pagtumbas ng mataas na halaga sa babae. Doon: sa mga maykaya't mariwasa ang karapatang lumago't makarami - kaya sapilitang nababakla ang karamihan sa mga Arabobo't Arabogli.

Hindi ganoong kalagayang panlipunan ang umiiral sa ating bansa na magtutulak sa kabaklaan. Isa pa'y napakaganda ng Pilipina. Mahirap pantayan ang kariktan at halina. Nakaka-TL. True love, tulo-laway, todo-libog. Ikalawa'y mahirap pangatawanan ang pagiging babae. Hindi lang sa pagiging kaakit-akit kundi sa mga ginagampanan niyang tungkulin. Sa tahanan. Pati sa lipunan.

Ah, sa akdang 'The Left Hand of Darkness' ni Ursula K. Le Guin umiiral ang iglap na pagpapalit kasarian. Patas ang laban. Nagiging lalaki ang babae para lahian ang kabiyak. Nagiging babae ang lalaki - para ipatikim sa katawan ang hirap ng pagbubuntis. Pati panganib ng panganganak. Hangad ng akda ang mas mahigpit na gagap sa mga takdang alituntunin ng lipunan sa lalaki't babae. Sa tahasang pagpapakatao.

Isang kaibigan ang naggiit na ang lipunang Pilipino ay hindi patriarchy o lipunan na amang lalaki ang pinuno't tagapamahala. Matriarchy daw ang umiiral sa bansa - ina ang talagang kinikilalang pinuno't tagaugit. Hindi raw matanggap ng kalalakihan ang ganitong kalagayan.

Tanda ng paghihimagsik o malalim na inseguridad sa matriarchy: pambababae o marahas na krimen kontra kababaihan. Kahit makarami ng naikakama ang mahilig, talagang hindi pa rin mapasubalian ang kapangyarihan ng pinunong ina na sumasaklaw sa lalaki. Nanalo man sa maraming sagupaan o sexual conquests, talunan pa rin sa digmaan.

Talunan man, ipagpipilitan pa rin sa pamamagitan ng physical or verbal abuse sa asawa o anak na babae. Pinakagarapal na sintomas ng sagad-kaluluwang kahinaan at kabobohan: rape at sexual assault.

Iginiit din ng kaibigang Linda Halili: Cop-out option at pinakatalamak na sintomas ng kawalan ng kakayahan para magpakalalaki ang kabaklaan. Sa halip na maunawa at tahasang magagap ang katuturan ng sariling kasarian at pagkatao, gagagarin na lang ng nag-aalangan ang matriarch figure. Makikisuno sa anino ng babae.

Posibleng palatandaan ng pihit sa kaisipan at gawi ng pamumuhay - o paradigm shift -- ang pamamayagpag ng kabaklaan sa bansa. Nabalbal ang wika, nagiging popular ang swardspeak o usap-bading sa mass media lalo na sa entertainment industry. Sabi nga'y by their fruits ye shall know 'em. Okey kung mas naging mahusay ang ating pagkatao sa kabaklaan. Fine if rampant homosexuality improved our plight as a nation, as a people.

Kinutuban nga ang anak kong babae na baka maglaladlad daw ako ng kapa. Kasi'y isa kong kasabayan sa panulat ang humiwalay sa asawa't anak. Bahagyang nagladlad.

Tinurol natin ang umiiral na kaisipan ukol sa gender identity crisis. Sa Freudian psychology, man crawls to the level of beasts or insists on being an asshole instead of claiming his humanity. Sa Jungian psychology, man is a god reduced to the level of humanity but he continues to reclaim his divinity. Kay Jung ako.

Anang isang bakla sa psychiatrist: "Sapul pagkabata, feel ko na na ako'y babae. Kaya ako'y babae. Babaeng-babae. 'Yan ang katotohanan."


Pakli ng psychiatrist: "Since childhood, my feelings tell me I am God. Ergo, I am God. I really am God. And that's the truth."


Sakaling magladlad ang Mangkokolum, tiyak na ganito ang ibubunyag: "I am god myself. Made in the image of God, mwa-ha-ha-haw!"

Comments

Popular posts from this blog

Baka talisay ang kailangan kung mabilis nilalabasan

KAMBAL na hitang nakabukaka ang pahayag—an open statement na hindi pinid at wala nang pasubali o baka masususugan pa. (“Susog” ang salitang ugat na katakam-takam talagang bigkasin dahil kung nanamnamin at hihimas-himasin para bang susong busog ang ibig sabihin.) We’re trying to make sense of a claim we stumbled into about the fruits of an ornamental tree. To wit: “The kernel of Indian almond has shown aphrodisiac activity, it can probably be used in treatment of some forms of sexual inadequacies (premature ejaculation).” For goodness’ sakes, what are those other forms of sexual inadequacies, er, shortages? What’s Indian almond? Higit nating kilala ang Indian almond bilang talisay. Tinatawag ding tropical almond, Java almond, Singapore almond, Pacific almond . Kilala din sa pangalang umbrella tree, badamier, ketapang, huu kwang , at sa mga botanist na mahilig sa boteny tulad ni Ama, Terminalia catappa . Makatas ang hinog na lamukot ng bungang talisay—karaniwang dilaw o namumula ang ku...

WHAT THE HECTARE!

In a passing conversation in Masbate, years back, I was told that a head of cattle-- fetched a live-weight price of P30,000 then-- is allocated a hectare of pasture to graze on as that area replenishes its growth of grass every 40 days or so. Minimum hectarage that Masbate cattle raisers have is 100 hectares for raising beef livestock.   The numbers had the weight of a rock conked on my head-- a hectare per cattle each worth P30K, chewing cud for 18 hours a day to gain semblance of weight. The pastures I've been taken to a hundred or so kilometers beyond Masbate city limits were a howling expanse of cogon. Cogon, whose blades are nearly entirely cellulose, or that which goes into cellophane wrappers for candies and cigarettes, or cellulose tape.   Cogon, infused in the proverbial "ningas-cogon" attitude of Filipinos for starting every endeavor like a house on fire, then, dying quickly into ashes.   So, I wondered aloud why it hasn't occurred to the provincial agricult...

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...