Skip to main content

DILABIA, DELUBYO


HUMIMOD ng katitinggil ang dila sa zhongwen dahil nagkasiyota noon ng dilag mula Canton—nakasagap sa kanya ng mga aralin sa sillum gung fu, lalo na sa hung gar o mga pinagsanib na galaw ng tigre’t tagak.

Not lucky enough to be born to that tongue—that entails clutching at over 40,000 characters… 20,000 would be enough for me to read a newspaper… a grasp of 30,000 characters would get me tabbed as a learned man. But I’d still be missing out on 10,000 plus characters that leaves an unfulfilled craving to learn some more.

Such glut of significance from a 5,000-year old civilization can turn up gluttons
, sino ba ang mga dayukdok na sangkot sa $329-million ZTE-NBN deal?

Kantutan talaga ang kuei-i, o pagtatalik ng mga larawang ugat na bumubuo sa mga kataga ng zhongwen… marubdob ang libog ng kaisipan sa kanilang wika… pero kahit na katuturan ng may 108 kilos sa tai chi, isinalin na lang ang kaalaman sa sariling laman… words and their significance can take flesh, find home in the flesh, be fleshed out—and even flash out.

Parang ganoon din ang pamamaraan sa Deutsche, kenning o pagsasanib ng mga salitang ugat upang makabuo ng iba’t iba, samut-saring kataga. Matutunton ang wikang ‘to sa Latin-- na kahit lumaganap sa Europa sa pakikipag-ututang-dila sa mga kawal, kawaksi at kagawad ng Roman Empire, samut-saring bihis at anyo ang kinahinatnan, each resultant language shaped in the lathe of mindful activity of men and their milieux.

Ah, how cunning kenning can be, as evidenced by the technology and music borne out of German soil, or the artistry, design and cookery nurtured by the Spanish soul… indeed, we shape words, words shape us.

Sa 20-titik na abakada namulat at nagliyab ang bumbunan sa pagtuntong, paghakbang at pagsubsob sa mga aralin sapul dekada 1950, kaya sa ganoong nakagisnan naging bihasa, pilit nagpakadalubhasa, hindi makapanggahasa dahil bumibigay o ibinibigay nang kusa… old wolves like me aren’t that keen on learning or turning new tricks, content at sniffing new tracks and not so nubile a crack… aba’y kababayong pinipig ang di-mapigil na halimuyak.

Thank goodness for that 20-letter alphabet of a tongue I was born to… that had to be supplemented with a 26-letter English alphabet to lick through… upped twice with a 52-letter (not really letters but sound bits) scheme in Sanskrit… each bit of sound in that eldritch tongue corresponds to a part of the human body with its indwelling deity, to be roused from its slumber with enunciation… uh, Sanskrit is a tongue meant for adoration, for worship, for integration and healing with the divine… a language for intercourse with the gods.

Isa-isang isusulat sa pulot ang titik sa pinggan, ipapahimod ng unang guro—karaniwang magulang—sa musmos ang buong abakada. Para ipaalam sa musmos na may tamis ng kaalaman na mananamnam ng dila, matutuklas mula sa mga kataga… ganoon ang gawi ng mga Hudyo.

Iba namang gawi ang natutunan, didila sa labia… kasunod ng dilabia ang delubyo ng katas—at deliryo ng kaniig.

Can “jejemon” be as deliciously orgasmic as that?

Comments

Popular posts from this blog

ALAMAT NG TAHONG

SAKBIBI ng agam-agam sa kalagayan ng butihing kabiyak-- at kabiyakan, opo-- na nakaratay sa karamdaman, ang pumalaot na mangingisda ay napagawi sa paanan ng dambuhalang Waczim-- isang bathala na nagkakaloob sa sinuman anumang ibulwak ng bibig mula sa bukal ng dibdib. Pangangailangan sa salapi na pambili ng gamot ng kapilas-pusong maysakit ang nakasaklot sa puso ng matandang mangingisda. 'Di kaginsa-ginsa'y bumundol ang kanyang bangka sa paanan ng Waczim. Kagy at umigkas ang katagang kimkim noon sa kanyang dibdib: "Salapi!" Bumuhos ng salapi-- mga butil at gilit ng ginto-- mula papawirin. At halos umapaw sa ginto ang bangka ng nagulantang na mangingisda, walang pagsidlan ang galak, at walang humpay ang pasasalamat sa mga bathala. Nanumbalik ang kalusugan ng kabiyak ng mangingisda. At lumago ang kabuhayan, naging mariwasa ang magkapilas-puso na dating maralita. Nilasing ng kanyang mga dating kalapit-bahay ang mangingisda-- na hindi ikina...

Kuntaw

I T was more than an implement—tough as metal, soft as petal—wielded like lightning to repulse conquerors. Invading Mactan in 1521, Ferdinand Magellan and his men must have thought that their fabled Toledo steel swords would be more than a match more the island’s native defenders—they were dead wrong. The Spaniards never knew what hit them. In the 1900s, American occupation forces in Mindanao particularly in the Sulu islands found themselves under constant harassment from what they called “crazy hermits” or juramentados . The native fighters would fast for days, go through special religious rites, then go forth to storm American garrisons. Even as the .445 caliber pistol was plied out in 1911 to stop seemingly unstoppable fighters, the Americans still never knew what hit them. Looking back with pride at such points in history when their fighting mettle was unleashed in battle, Filipino Muslims, especially the Tausugs of Sulu will, with a little nudge and tug at their patriotic sentimen...

LARAWANG KAPILAS-PUSO (Dulang Kyogen sa Pag-ibig at mga Musmos)

Mga Tauhan: Gombei, ang maghahabi Mariko, ang mananahi-mananandata, kabiyak ni Gombei Daimyo, ang panginoon ng kastilyo Mga Kanayon ni Gombei – pintor, panadero, magbubukid, tindera, atbp. Tatlong Paslit Tatlong Alalay ng Daimyo Dalawang Korombo bilang mga Diwata/Apsara sa Hangin Ilang Kataga sa Pagtatanghal at Tanghalan: Halaw sa isang kuwentong katutubo mula Japan ang akda. Isinalin sa anyong kyogen – dulang katatawanan, mula rin sa naturang bansa. Inangkin sa puso at binigyan ng mga sangkap na Pilipino. Karaniwang sangkap sa kyogen ang kunwa’y di-nakikitang korombo, nakasuot ng itim at madalas na tagapag-abot ng mga kagamitan sa mga tauhang nasa tanghalan. Sa dulang ito, sagisag sa ihip ng hangin at pihit ng kapalaran ang dalawang korombo. Liban sa istruktura na anyong balkonahe sa kanan ng tanghalan at mala-balangkas ng dampa sa kaliwang panig, sayad sa lupa at hitik sa posibilidad ang pagiging payak sa kabuuan ng tanghalan. Sa ganitong kapayakan nakaka...